uit de Nieuwsbrief HKK augustus 2011
redactie: Gerda v Beek

Voor de 25e maal Open Monumentendag: “Nieuw gebruik – Oud gebouw”

De landelijke Open Monumentendag die op zaterdag 10 september wordt gehouden heeft ditmaal als thema “Nieuw gebruik – Oud gebouw” : hoe kun je oude gebouwen in deze tijd een nieuwe bestemming geven...

In Krimpen aan den IJssel is het vanzelfsprekend niet anders, we hoeven alleen maar te denken aan de scheepswerf Van Duijvendijk, waar vergaande plannen zijn voor renovatie van de oude loodsen, die een totaal nieuwe bestemming gaan krijgen, terwijl bovendien het totale terrein wordt herontwikkeld met o.a. woningbouw. Gaat u eens kennis nemen van die plannen. Op vrijdag 9, zaterdag 10 en zondag 11 september is de werf ook “expositieruimte” in de breedste zin van het woord: een aantal Belgische en Nederlandse kunstenaars delen dan hun dromen met “Droomreis 4.0”.
(Informatie over eerdere exposities in oude, industriële ruimtes zie de website van 'droomreizigers')  
Een boerderij wordt museum en méér: het Streekmuseum voor de Krimpenerwaard leert ons niet alleen van alles over “het leven zoals het vroeger was in de Krimpenerwaard”, maar heeft ook wisselende exposities en lezingen over allerlei onderwerpen en het is een gezellige ontmoetingsplaats voor veel Krimpenaren tijdens lente- en herfstmarkten. Van 10.00 tot 17.00 uur is er zaterdag 10 september van alles te doen: een brocantemarkt, workshops voor kinderen om 11.00 en 14.00 uur “merklapje maken” (en eventueel kunt u zelf een lapje halen en meedoen aan de recordpoging om de grootste handwerk proefrol ter wereld te maken om zo een vermelding te krijgen in Guinness Book of Records), accordeonmuziek en genieten van een hapje of een drankje.

De IJsseldijkkerk bestaat dit jaar 150 jaar, logisch dat wethouder Ankie Aeyelts Averink-Winsemius juist daar om 10.30 de Open Monumentendag officieel zal openen. Er is een tentoonstelling over de geschiedenis van de kerk en niemand minder dan Cees Loeve houdt er om 11.30 uur en om 14.15 uur een lezing. Maar de kerk is ook Krimpens oudste en mooiste concertzaal, waar de afgelopen jaren al heel wat mooie muziek heeft geklonken. De hele dag door is er van alles op muzikaal gebied te horen (en te doen), met als feestelijk besluit om 20.00 u een gratis toegankelijk concert door Daniël van der Hoeven (piano), Elise Sluiman (hobo) en Hanneke Nijs (fagot).

Het orgel van de IJsseldijkkerk is iets minder oud en werd in 1890-1891 door giften van kerkleden, arm en rijk, mogelijk gemaakt. De geschiedenis van deze actie werd door diaken K.van Walsum, één van de drijvende krachten achter de onderneming, op een oorkonde vastgelegd, samen met de namen en beroepen van de 508 gulle gevers (en, ja, ook met de 33 namen van hen die niets gegeven hadden). In een speciaal daarvoor gemaakte groene fles liet hij die op de orgelgalerij in het diepste geheim inmetselen. Pas in 1962 kwam de fles, tot ieders verrassing, te voorschijn bij de restauratie van het kerkgebouw. Ds. S. Bijl, van 1950 – 1980 predikant, beschreef de vondst in het alleraardigste boekje “Het geheim van de Groene Fles of Hoe de Hervormde Gemeente te Krimpen aan den IJssel en Stormpolder aan haar Kerkorgel kwam en Wat de inhoud van de fles ons nog meer heeft te zeggen” . Het is in het Streekmuseum voor een paar euro nog te koop, (en daar bevindt zich ook de groene fles).

Op Open Monumentendag om 12.00 uur speelt Gerrit van der Werf op het orgel en om 13.30 is er een orgelconcert door Jaques Marcus. Ook het pand IJsseldijk 208 is misschien ouder dan u denkt: eind 17e eeuw. Was het omstreeks 1900 nog in gebruik als schoolmeesterswoning, nu is het in gebruik bij “Groene Tara, centrum voor persoonlijke ontwikkeling, gezond en bewust leven’ . Tussen 11.00 en 16.00 uur bent u welkom om rond te kijken, de rommelmarkt te bezoeken en iets te eten of te drinken.

Het gemaal “Reinier Blok” is nu particulier woonhuis, en alleen aan de buitenkant te bekijken. Onder strikte voorwaarden is het (voor het eerst) mogelijk een kijkje te nemen in de atoombunker bij de Algerabrug, tegenover de Steenbakkerstraat. Elk half uur kunnen er max. zeven mensen een rondleiding krijgen. Tussen 9.30 en 16.00 uur (om 12.30 geen rondleiding)

Historisch Krimpen Kwartet  

Deze bezienswaardigheden komen, samen met nog 30 andere, terug in het Historisch Krimpen Kwartet dat ter gelegenheid van het 25-jarig jubileum van Open Monumentendag aan alle leerlingen van groep 8 van de Krimpense basisscholen door een aantal gemeenteraadsleden zal worden uitgereikt. Ingedeeld in categorieën als “bijzondere objecten”,  “rijksmonumenten/boerderij”, “nostalgische gebouwen” , “landschappen” e.d. zijn er steeds vier kaarten met een foto van zo’n bezienswaardigheid te verzamelen.

De collectie werd samengesteld door leden van het Open Monumentendag-comité en leden van de HKK. De prachtige foto’s werden gemaakt door André de Vreede, Herman van ’t Hoogerhuijs en Adri Liedorp. Die laatste leverde ook een beschrijving van elk object, zodat de kinderen echt iets meekrijgen van het culturele erfgoed van Krimpen.
Natuurlijk krijgt u als lid van de HKK ook zo’n spel en u kunt de beschrijving vinden op deze site onder  'Nieuws'.  De uitgave van dit kwartet werd financieel mogelijk gemaakt door de firma Koudijs, die bezig is met de herontwikkeling van de werf Van Duijvendijk.

KRIMPEN A/D IJSSEL - Van de talloze weggebruikers die dagelijks de Algerabrug passeren, zullen slechts weinigen er zich van bewust zijn dat zij over een stukje Nederlands cultureel erfgoed rijden. Toch is dat zo.

Onder de oprit aan de Krimpense zijde bevindt zich een atoombunker. Zelfs vanaf de IJsseldijk nauwelijks te herkennen, maar wel degelijk aanwezig. Onder een uit de kluiten gewassen, met groene planten bedekte ‘molshoop’ bevindt zich een bunker, die in de jaren tachtig, in de nadagen van de Koude Oorlog, door Rijkswaterstaat is gebouwd en ingericht. De bunker is gebouwd als onderdeel van een verdedigingsplan waarbij diverse cruciale sluizen, stuwen en stormvloedkeringen in heel Nederland van een atoombunker zijn voorzien. In geval van een atoomaanval vond men het van belang dat de medewerkers van Rijkswaterstaat nog in staat zouden zijn om de waterkering elektrisch, of handmatig, te kunnen sluiten om eventuele overstromingen van het achterliggende gebied te voorkomen. Dat kon overigens niet vanuit de bunker zelf, want daarin werd - gek genoeg- geen paneel aangelegd om de waterkeringen rechtstreeks te bedienen. Zou er iets moeten gebeuren, dan zouden de tijdelijke bewoners van de bunker via de buitenlucht naar het brugwachterhuis moeten gaan om hun opdracht uit te voeren. Zoals het nu ook gek klinkt dat de bunker plaats bood aan maximaal 36 personen (het sluispersoneel en hun naaste familieleden) en water- en voedselvoorraden bevatten voor niet meer dan twee weken. Kennelijk hebben de ontwerpers van toen  zich niet gerealiseerd voor welk dilemma de bunkerbewoners zouden hebben komen te staan: blijven en van honger en dorst omkomen of naar buiten gaan en zich alsnog aan de gevolgen van radioactieve straling blootstellen. Een keuze die gelukkig nooit iemand heeft hoeven maken!
Intact
Na het afnemen van de dreiging van een atoomoorlog op ons continent raakte de bunker in verval, maar bleef wel volledig intact. Alle voorzieningen om de ondergrondse ruimten van schone lucht, licht, en communicatie met de buitenwereld te voorzien, bleven aanwezig en werken nog. De stichting Functioneel Bunker Beheer ontfermde zich in samenwerking met Rijkswaterstaat over de voorziening en zorgt er tot op de dag van vandaag voor dat de bunker zo authentiek mogelijk intact blijft. Deze stichting richt zich sedert 1978 op het onderzoeken en inventariseren van civiele en militaire verdedigingswerken uit Wereldoorlog 1, Wereldoorlog II en vooral: de Koude Oorlog.
In het kader van Open Monumentendag was de bunker afgelopen zaterdag toegankelijk voor het publiek. Bob Stoelinga, actief lid van de stichting, heeft dat geweten. Ieder half uur daalde hij met een groep van maximaal acht belangstellenden af in de bunker om hen de Spartaanse leefomstandigheden en technische voorzieningen te laten zien. Met als gevolg een voortdurend lange rij bezoekers, die geduldig op de volgende rondleiding wachtten. “Bijzonder indrukwekkend en we hebben nooit geweten, dat zich zoiets onder deze brug zou bevinden”, sprak een echtpaar bij terugkomst uit de krappe behuizing onder de grond. “Het doet je beseffen hoe kwetsbaar we zijn en hoe beperkt de middelen om in geval van een grote ramp te overleven. Als je al tot de gelukkigen behoorde die naar binnen
mocht, moest je er na veertien dagen toch weer uit.”