naar   publicaties Klinker

overgenomen uit de KLINKER nr 1, blz 12 -13 / februari 2011

Er is al wat afgepraat over het wel of niet samenvoegen tot één of twee gemeenten in de Krimpenerwaard. En wat het uiteindelijk zal worden is nog moeilijk te zeggen. Het lijkt zo efficiënt, vooruitstrevend en in ieder geval ‘nieuw’. Maar daarin vergist u zich toch echt. In de periode van 734 jaar dat we in de archieven lezen over ons Krimpen aan den IJssel is er meerdere malen iets aan het grondgebied veranderd en dus een herindeling geweest.

Herindelen

Van herindelen spreken we als de grenzen van een plaats worden gewijzigd. Als een gemeente dus groter of kleiner wordt. Of soms als gemeenten worden samengevoegd tot een nieuwe. Veelal ook met een andere naam. Zoals de samenvoeging van Krimpen aan de Lek met Lekkerkerk tot Nederlek, of die van Ouderkerk aan den IJssel met Gouderak tot Ouderkerk. Ja, er zijn nog geen harde bewijzen van gevonden, maar …   het zou best kunnen dat Krimpen aan den IJssel door een splitsing van het vroegere Krimpen (Crempen, Crempene, Crimpene) in Krimpen op de Merwede (aan de Lek) en Krimpen aan den IJssel, is ontstaan.

Als ooit blijkt dat dat waar is, dan waren de Krimpenaren dus al in de dertiende eeuw betrokken bij een herindeling!

1811-1817

In deze periode maakte ‘Nederland’ eerst onderdeel uit van het Franse keizerrijk. Later werden ‘wij’ Koninkrijk der Nederlanden. Een tijd waarin veel veranderde. Zo werden in 1811 de gemeenten Krimpen aan den IJssel, Stormpolder en Ouderkerk aan den IJssel samengevoegd tot één gemeente. In 1817 werden het alle drie toch weer zelfstandige gemeenten. Dus kennelijk was dit samengaan geen succes.

De gemeente De Lek liep tot 1828 van Ammerstol tot aan de Stormpolder. Op deze kadasterkaart zijn de grenzen blauw ingekleurd.

1828

Een heel apart verhaal speelde zich af in 1828. Tot dit moment lag in de rivier de Lek, boven beide gemeenten Krimpen en de Stormpolder, een zelfstandige gemeente ‘De Lek’. De Lek bestond grotendeels uit water (de Lek en de Nieuwe Maas) en had zelfs een eigen burgemeester. Bij resolutie van 25 februari 1828 werd deze gemeente opgeheven en het gebied verdeeld over de buurgemeenten. Zo kreeg dus ook de, toen nog zelfstandige, gemeente Stormpolder er een flink stuk grondgebied bij.

1840-1852

Ook in deze periode werd weer uitbundig gedebatteerd over herindelen. De gouverneur van Zuid-Holland stelde in 1846 voor om de gemeenten Krimpen aan de Lek, Stormpolder en Krimpen aan den IJssel samen te voegen. Dat had men ook al eens voorgesteld in een brief van 8 augustus 1840. Maar de inwoners voelden er nog steeds niets voor en na wat geharrewar ging het plan ogenschijnlijk de ijskast in.

Maar al in 1851 besloot de provincie dat er toch echt iets moest gaan gebeuren om tot een meer aanvaardbare gemeentegrootte
te komen. In 1852 herhaalde de provincie dus het voorstel van 1846. Krimpen aan den IJssel gaf ook nu weer aan er niets voor te voelen. “Maar”, zei men nu, “we zien wel wat in samengaan met Ouderkerk aan den IJssel.”  Vooral ook omdat men al heel wat zaken gezamenlijk had of deed met Ouderkerk (kerk, school, brandweer, enzovoort). Deze samenwerking kende wel problemen en die zouden dan simpel worden opgelost door een fusie, zo beredeneerden de bestuurders. Ook toen gingen de plannen echter niet door.

1855

In de jaren tussen 1852 en 1855 werd in de gemeenteraden van Stormpolder en Krimpen nog steeds gesproken over een eventuele schaalvergroting. Maar dat is afgelopen als de bestuurders te weten komen dat de gemeente Stormpolder bij Krimpen aan den IJssel gaat horen. De wet die dit regelde, werd op 11 juli 1855 gepubliceerd in het Staatsblad (nummer 89 e.v.). Dat resulteerde dus, ingaande 1 september, in een heel wat grotere gemeente met wel 1338 inwoners.

Zelfs bij Koffie HAG wist men van het bestaan van ‘De Lek’

1938-1940

In deze jaren werd gepraat over samenvoegen van Krimpen aan de Lek en Krimpen aan den IJssel. Naar later bleek, was er door wethouder Mijnlieff van Krimpen aan de Lek en onze wethouder Van der Giessen heel wat voorwerk gedaan. In de raadsvergadering van 17 juni 1938 werd voorgesteld om de Kroon te vragen om akkoord te gaan met dit samengaan en zo een ‘Groot-Krimpen’ te laten ontstaan. Onze raad was in ruime meerderheid voor dit voorstel, mits de buurgemeente ook voor dit voorstel zou zijn. Maar in Krimpen aan de Lek bleken de mensen zwaar tegen. Toch ging men kennelijk verder, want in november 1939 was er nog een hoorzitting bij Gedeputeerde Staten. In februari 1940 werd bekend dat deze plannen het niet zouden halen.

1985

Herinnert u zich de meest recente herindeling nog? Met een wet van 5 juli 1984 werd de herindeling van de Krimpenerwaard vastgesteld. Krimpen aan den IJssel kreeg per 1 januari 1985 het deel van Krimpen aan de Lek ten noorden van de N210 en een deel bij de Verbindingsweg toebedeeld. Vandaar dat we in het gebied Lansingh-Zuid kunnen bouwen. En zo zijn dus de huidige grenzen ontstaan. Tot er wellicht weer een voorstel voor een herindeling volgt.

Lansingh-Zuid, tot voor 1985 een deel van Krimpen aan de Lek.

Cees Loeve