naar   publicaties Klinker

overgenomen uit de KLINKER nr 3, blz 16 -17 / juni 09

gemeentelijk voorlichtingsblad Krimpen

Zolang er Krimpenaren zijn, zal er ook wel gezwommen zijn. In een zo waterrijk land is dat te verwachten. Hoewel er toch ook altijd mensen waren die niet zwemmen konden. Maar voor de rest gold, dat er altijd wel water in de buurt was, dus wat lette je? Van watervervuiling was nog niets bekend, hoewel ze zeker wel bestond, dus dat weerhield je niet van een frisse duik. De veiligheid was minder in het geding dan nu. Tot er wat meer inzicht kwam, meer vrije tijd en behoefte aan geordend en veilig zwemmen.

Zwemmen in open water

Wilde je zwemmen (zwumme was de Krimpense naam), of zomaar wat in het water spelen of pootjebaden (poatjiebaoje heette dat toen nog) dan was er altijd wel water in de buurt. De walen, verschillende andere binnenwatertjes, sloten, bij de neervoet onder aan de IJsseldijk en de strandjes in de Stormpolder, boden prima gelegenheid. Vergeet niet dat de kennis van wel of niet schoon in die tijd nog maar heel beperkt was. Niet alleen bedrijven, maar ook particulieren, gebruikten de rivier als vuilnisbak!

Een goed voorbeeld: pas na enkele jaren aandringen van de toenmalige dokter Blom, sloot Krimpen zich in 1910 aan bij de stichting van het tweede waterleidingbedrijf in Nederland. En het duurde daarna nog jaren voor ieder de noodzaak van schoon drinkwater inzag en een aansluiting wilde of kreeg! Zwemmen in de rivieren was soms ook een uiterst gevaarlijke
zaak. Je mocht meestal alleen als er één of meer ouderen bij waren, maar ja …

Het eerste zwembad van Krimpen

Molenaar Van Schelven had al heel lang het idee dat er, vooral aan die veiligheid, wat moest worden gedaan. Maar ook een goede zwemopleiding vond hij een belangrijke zaak. Dus richtte hij een vereniging op die een zwembad in de Hollandsche
IJssel, achter zijn molen, zou gaan bouwen en exploiteren. De zelling ter plekke werd wat uitgediept en van een zandlaag voorzien. Langs de kant kwam een plankier en zelfs een duikplank ontbrak niet. Als badmeester en EHBO’er werd de heer Van Holst aangesteld en zo kreeg Krimpen in 1933 haar zwembad ‘De IJssel’. Er werd gezwommen, les gegeven, diploma’s uitgereikt en er kwamen een zwemvereniging en een reddingsbrigade.

Zo’n zwembad in open rivierwater was geen unicum, maar het had natuurlijk wel nadelen. Zo was het alleen open in een periode met voldoende watertemperatuur, dus globaal van mei tot september. Een minstens zo lastig iets was de beperking door de getijdenwerking. Bij eb stond het bad droog. Bij halftij stond er zoveel water dat dit een prima tijd was voor de kinderen. En de groteren waren dus pas aan de beurt bij hoogwater. Dat was twee keer per dag en soms helemaal niet op een moment dat je overwoog te gaan zwemmen. In de oorlog werden, onder meer in het pakhuis bij de molen,Duitse soldaten ingekwartierd. En die wilden natuurlijk geen nieuwsgierig publiek. Toen in 1941 molenaar Van Schelven overleed, was het met dit zwembad gedaan.

Een nieuwe zwembadloze periode

Zo kon het gebeuren dat er na de oorlog weer werd gezwommen op de vanouds gebruikelijke plaatsen. Maar men wist ondertussen wel veel meer over de gevaren van zwemmen in vervuild water. Er was daarom een gemeentelijke verordening opgesteld, die zwemmen in open water verbood. Niet dat er op werd gelet, of bekeurd, maar toch. Toen de eerste herstelperiode na de oorlog wat voorbij was, kwam er steeds meer vraag naar een echt zwembad in het groeiende Krimpen. Ook in de gemeenteraad kwam dit onderwerp regelmatig aan de orde. Een ludieke actie van raadslid Fontijne zorgde voor veel aandacht en publiciteit. Hij ging namelijk zwemmen op een plek waar dat beslist niet mocht, na vooraf politie en pers te hebben gewaarschuwd. Zijn show trok
heel veel aandacht en leverde hem zelfs een waarschuwend woord op in de raadsvergadering. Maar mede door dit alles werd de roep om een zwembad wel groter. Men vond dat een gemeente met ca. 8500 inwoners een dergelijke voorziening niet kon missen. En dus besloot de gemeenteraad in 1956 tot het bouwen van een zwembad.

Al negen weken na de opening kon de 100.000-ste bezoeker worden verwelkomd (foto L.L.Liedorp)

Zwembad ‘De Lansingh’

Dat openluchtzwembad met parkeerterrein kwam op een nog onbebouwd terrein aan de Tiendweg. Zo ongeveer waar nu de flats aan de Cascade zijn. Onder grote belangstelling werd ‘De Lansingh’ aan het begin van het zomerseizoen 1959 geopend.
Het bleek een overweldigend succes. Negen weken na de opening werd de 100.000-ste bezoeker al verwelkomd! Ook werden direct weer een reddingsbrigade en een zwemvereniging opgericht. Vele jaren deed dit complex zo tot volle tevredenheid dienst.

Maar de bevolking groeide, de budgetten werden wat ruimer en de wensen van het publiek veranderden. Uit de verenigingen kwam vraag naar overdekt zwemmen, zodat men het hele jaar door zijn sport kon bedrijven. En door de bevolking werd meer en meer uitgeweken naar baden in de omgeving, waar men recreatief kon zwemmen. Ook werd de Tiendweg veel te druk om hier de toegang te laten. Die moest naar de Van Ostadelaan verschuiven, zo stelde men vast. In 1971 opende de gemeente daarom een nieuw overdekt instructiebad.

Later werden er plannen gemaakt voor een veel uitgebreider complex. Vol trots werden in de Klinker van maart 1988 de plannen voor het nieuwe ‘zwemparadijs’ aan de Krimpenaren gepresenteerd. En ondertussen was men al hard aan het werk om alles te realiseren. Want de bedoeling was om het nog dat jaar te openen. Dat het zwembad in de nieuwe opzet tot (bijna) ieders tevredenheid dienst doet blijkt dagelijks.
 

Al is er dan in de vijftig jaar na 1959 voor ‘De Lansingh’, of zo u wilt in de ruim 75 jaar sinds ‘De IJssel’, heel wat veranderd, de Krimpenaar kan zwemmen!

Cees Loeve