|
Communicatie in het vroegere krimpen
(2)
Hadden we
het in de vorige Klinker vooral over post en postbezorging, dan rest nu het
verhaal over de diverse kantoren en wat daar zoal omging. Want dat was meer dan
alleen maar post. De vroegere naam
PTT stond
natuurlijk niet voor niets officieel voor Staatsbedrijf der Posterijen,
Telegrafie en Telefonie. |
Sinds 1903
was het postkantoor in het pand op de voorgrond. Later was hier slagerij Van
Dam. Het pand werd een paar jaar geleden afgebroken. |
|
Het ‘postkantoor’ was eigenlijk PTT-kantoor
Vanouds was het postkantoor het centrale punt voor het verzamelen, verzenden en
bezorgen van post en postpakketten. Krimpen fungeerde jarenlang als postcentrum
voor Krimpen aan den Ijssel, Krimpen aan de Lek, Lekkerkerk en Kinderdijk.
Oud-postbode Van Walsum herinnert zich in de Klinker van 1991 nog goed dat alle
post uit die plaatsen met de bussen van Rederij op de Lek in zakken bij hem werd
bezorgd. Hij bracht ze dan drie keer per dag met de pont naar Capelle aan den
Ijssel, waar de bus al stond te wachten om alles mee te nemen naar Rotterdam. In
omgekeerde volgorde kwam zo ook alle post voor Krimpen en omgeving weer bij ons.
Hier werd gesorteerd en doorgestuurd naar de andere gemeenten. Of op adres
gesorteerd en twee keer per dag in het dorp bezorgd. Later werd dat één keer.
Tegenwoordig wordt het verzamelen en doorsturen verzorgd in een elders
ondergebracht verdeel- centrum.
Het eerste
postkantoor aan de IJsseldijk. Het stond op de plek waar nu de oprit van de
Algerabrug de dijk passeert. Voor de deur kantoorchef mej. De Zoete. De
postbodes zijn Jansen, Van der Schans en Stijnen. |
Telegrafie en telefonie
Maar in het kantoorgebouw in Krimpen was ook het telegrafie- en telefonie
kantoor je kon er dus ook voor deze diensten terecht. De telegrafie kenden we in
Krimpen eigenlijk alleen omdat telegrammen konden worden verzonden bij dringend
nieuws. Je betaalde per woord, dus het was een kunst om een bericht zo kort
mogelijk te houden. Werd een telegram bezorgd, dan werd het met kloppend hart
opengemaakt: is het een blij of droevig bericht? Het was trouwens wel een hele
verbetering, want voor het eerst kon over langere afstanden en vrij snel worden
gecommuniceerd. Het was rond 1900 kennelijk nog een onbelangrijke dienst want op
de eerste twee kantoren stond ze niet vermeld. Deze vinding is overigens al weer
geschiedenis, want er zijn veel betere en snellere middelen gekomen.
Telefonie kennen we sinds een voorzichtige start in Amsterdam in ons land sinds
1881. Die start was niet snel, want het telefoonboek van heel Nederland uit 1915
was maar ongeveer 2 centimeter dik! Ik vertelde u al dat er in Krimpen toen 8
aansluitingen waren: het gemeentehuis, het telegraafkantoor en verder 6
bedrijfsaansluitingen. De Machinefabriek van C. van der Giessen Jr., Kantoor en
werf van C. van der Giessen & Zonen, idem voor Dwars-sleephelling ‘Nijverheid’,
de Maatschappij tot bereiding van koolteerproducten, de N.V. Ned. Hout en
Heipalen Mij. en ‘ Tegelfabriek
‘Hollandia’. De centrale stond in het postkantoor. Je toestel had een
microfoon en een losse hoorn om te horen wat de ander u zei. Je nam de hoorn
tegen je oor en vertelde de telefoniste in de centrale met wie je verbonden
wilde worden. Zij stak dan jouw stekkertje in de plug van de gezochte, riep die
op en opende het gesprek. Later verviel dat alles toen er automatische centrales
kwamen. De enige telefoondienst in het postkantoor werd daarna dat je, als je
zelf geen telefoon had, in een cel tegen betaling kon bellen.
|
|
De twee PTT-kantoren aan de Veerdam
We hebben nog geen aanwijzingen dat er een vroeger kantoor was dan het pand
uit de 19e eeuw. Dat werd gesloopt omstreeks 1903, om plaats te maken voor het
nieuwe gemeentehuis. Voor het bedrijf was wel een klein pandje beschikbaar, maar
er werkten toch al heel wat mensen als u de foto bekijkt.
Toen men dit pand moest verlaten in verband met de sloop werd het kantoor
gevestigd in een pand er vlak bij, maar meer naar de dijk. Later was in dit pand
slagerij Van Dam gevestigd. U kent dat mogelijk nog, want het werd pas enkele
jaren geleden gesloopt.
|
De twee PTT-kantoren aan de lJsseldijk
Toen het
kantoor aan deVeerdam te klein werd, werd een nieuw kantoor geopend in een pand
aan de lJsseldijk. Het stond precies op de plek waar nu de oprit van de
Algerabrug de dijk passeert. Chef van dit postkantoor was een dame, mejuffrouw
de Zoete! 6f Krimpen ook toen al vooruitstrevend was.
Toen werd het toch tijd dat er eens een echt en modern postkantoor kwam.
Ongeveer in 1930 werd daarom een nieuw pand geopend op de hoek van de lJsseldijk
met deTuinstraat. Dit kantoor functioneerde jarenlang onder leiding van de heer
C. Ruis. Nu horen we ook voor het eerst dat er iemand speciaal voor het bedienen
van de telefooncentrale werd aangenomen. Het pand is er nog steeds en wordt al
jaren gebruikt als woonhuis met opslag.
Het
postkantoor op de hoek van de lJsseldijk en de Tuinstraat. Nu in gebruik als
woonhuis en voor opslag.
|
|
De twee PTT-kantoren in het nieuwe centrum
Met het verplaatsen van het centrum van Krimpen besloot ook de PTT om zich
daar te vestigen. Er werd in 1964 begonnen in een noodgebouw op het grasveld,
voor de toen aanwezige twee grote wirikelblokken. Dat pand werd eerst nog wat
vergroot en in 1969, in verband met de uitbreiding van het centrum, verplaatst.
Dat ging door het op een dieplader te takelen en naar een andere plek bij de
winkels te neer te zetten.
|
In 1970 ging men naar een mooi en ruim pand in de winkelrij tegenover het
Raadhuis. Een plek die we allen kennen, want daar is men, met allerlei interne
aanpassingen, nog steeds gevestigd. Riant in
vergelijking met het eerste pand. Maar ook duidelijk verschillend en al weer
aangepast aan de eisen van de tijd. Nu, onder de vlag van TNT Post, geen
telefoon- of telegraafkantoor. Voor iemand uit de begintijd zou het meer winkel
dan postkantoor lijken. Maar dat komt goed uit, want je moet er vaak heel lang
op je beurt wachten.
Cees
Loeve |
