naar   publicaties Klinker

overgenomen uit de KLINKER nr 6,  2002

 

   
  NERING AAN DE DIJK

De winkeltjes in Krimpen aan den IJssel waren net als bij de andere dijkdorpen gelegen op plaatsen waar veel mensen samen kwamen. Komend vanuit Ouderkerk is dat het buurtje rond het Veerpad met het winkeltje van Van der Wal.
In dit buurtje zijn nog steeds fraaie bedrijfspanden te vinden met een rijke historie. Denk bijvoorbeeld maar eens aan de lJsseldijk 269.

 

De drukte rond het Veerpad was er niet alleen vanwege de winkeltjes, ook de bedrijvigheid van de steenovens van Lans (tot 1898 Guldemont) droeg daaraan bij. Daarna was er veel bedrijvigheid vanwege de huisjes op het buitengebied van de steenoven, nu bekend als het Veerpad en de Burgemeester Kokerstraat. En dat samen met de Waco-Cementfabriek en het voetveer naar Capelle aan den IJssel leverde de nodige bedrijvigheid op.

Oudste huis van Krimpen aan den IJssel
Het is dus niet zo verwonderlijk dat daar ook het oudste huis van Krimpen aan den IJssel staat. Veel winkels zijn er nu niet meer. Opvallend is echter wel het curiositeitenwinkeltje en het naaiatelier van Winifred Netten in een voormalige wagenschuur. Een pand met geschiedenis. Bij de entree valt je oog direct op de stoepsteen met de reclame van Hooijmeijer.
Deze fabrikant is bekend van de beschuit en het plakplaatjesboek met spreekwoorden en gezegden.


 

 

Winkelbestemming
Uit de stoepsteen blijkt dat er vroeger een bakkerswinkel heeft gezeten. De heer H. van der Wal (Veerpad 2) heeft die steen er zelf nog ingelegd, zo’n 50 jaar geleden! Zijn opa W. van der Wal kocht in 1907 het huis en het erf op de IJsseldijk, hoek Veerpad (lJsseldijk 273). Hij bouwde een jaar later een wagenschuur erbij. Dat was mogelijk omdat de steenoven op die plaats, net voor 1900, tegen de vlakte is gegaan. Het curiositeitenwinkeltje zit nu in de voormalige wagenschuur (lJsseldijk 269). Nog verder terug in de tijd was het huis bewoond door de familie Guldemont; steenfabrikanten en burgemeesters van Stormpolder en Krimpen aan den IJssel.

Opgehoogd
Opmerkelijk aan het pand is dat de ingang gelijk is met de hoogte van de dijk. Dit in tegenstelling tot de overige buitendijks gelegen woningen ter plekke. Na de tweede wereldoorlog en ook na de watersnoodramp in 1953 werd de dijk opgehoogd.
Het werd toen moeilijk om de wagens en de paarden in de schuur en de stal te krijgen. Dus kwam er in de schuur een helling om zo toch de dijk op te kunnen. De schuur oogt dan wel wat lager, want een deel verdwijnt onder het maaiveld.
Dat was wel makkelijk voor de bakkerij van de gebroeders Van der Wal, die hun ovens achterin de wagenschuur hadden. Van oorsprong was de bakkerij van Van der Wal verderop gevestigd, richting Ouderkerk bij steenbakkerij ‘t Zandrak (nu ongeveer ter hoogte van de begraafplaats).
Opa W. van der Wal had daar zijn bakkerij buitendijks. Deze “bakker van de plaats” betrok in 1907 de oude burgemeesterswoning. Hij mocht hopen dat hij hier minder last zou hebben van hoog water dan op zijn oude stek, waar bij extreme hoogte van het water zelfs het vuur in de ovens dreigde te worden gedoofd!

 

 

Wonen én werken
Het pand was groot genoeg om in te wonen en te werken.
Werken in de bakkerij en in de kruidenierswinkel aan de lJsseldijk. Toen de gezinnen Van der Wal wat groter werden, was het noodzakelijk de ovens te verhuizen naar de wagenschuur.
De schuur werd daarvoor in 1948 aangepast met o.a. een extra raam.
De gezinnen van de zoons Jan en Johan kregen meer ruimte om te wonen. De heer H. van der Wal vertelde dat het wel een concurrentiestrijd was met al die bakkers van Krimpen aan den IJssel; het waren er ongeveer acht. En dan waren er ook nog bakkers uit de omliggende dorpen die streden om de gunst van de klanten.
Hijzelf stapte er dan ook uit. Zijn broer, vader en oom gingen wel verder. Zo bleef het bakkersbedrijf en winkel nog bestaan tot 1965-1970.
Met het opheffen van het veer in 1964 was de loop er uit. Met het bakken was men al eerder gestopt. Dus ook aan het spelen op de meelzolder van de wagenschuur kwam een einde.
Het uitrijden van het brood, waarmee opa Van der Wal op het Zandrak met de hondenkar was begonnen, groeide uit tot een zelfstandig bakkersbedrijf. Drie generaties werd het brood rondgereden door Krimpen aan den IJssel en de Storm polder, met honden- en paardenkracht. Maar ook met trap kracht van de bakkerszonen op de met Hooijmeijer reclame beschilderde kar. De steenbakkerswoning dateert uit de eerste helft van de l9de eeuw. Op de eerste kaarten van het kadaster (1832) staat hij reeds ingetekend. Toen woonde er de burgemeester Maurits Weggeman Guldemont en later zijn zoon, tevens opvolger als steenfabrikant en burgemeester: Jan Weggeman Guldemont.

Eigenaren
De steenfabriek kwam in handen van de heer Lans, evenals de woning. In 1896 koopt burgemeester Koker dit huis en de steenovens. Hij is dan al burgemeester van Krimpen aan den IJssel. Aardig detail is dat er in de westgevel van de woning een raam zat dat het favoriete plekje van de burgemeester was. Hierachter vandaan kon hij kijken naar de “bewegingen” van zijn onderdanen op de dijk. Speciaal voor de koude dagen had de burgemeester een kachel laten maken onder het raam.
Zo creëerde hij een warme plaats voor met name zijn voeten. Hij verkoopt zijn huis alweer in 1907. Zelf woont de burgemeester dan al in Capelle aan den IJssel. De gelukkige koper is Willem van der Wal, de broodbakker van de plaats. Net na de tweede wereldoorlog kopen de zoons Jan en Johan het complex
met woonhuis, winkel, erf, bakkerij en wagenschuur. Jan blijft op lJsseldijk 273 wonen. Als de derde generatie Van der Wal in 1977 het huis verkoopt zijn de bakkerij en winkel reeds verleden tijd.

 

 

 

Na de bakkerij hebben zich diverse bedrijfjes gehuisvest in de wagenschuur: een antiquair, het droogbloemenbedrijf van de firma Manneke en een opslag van een drukkerij. Dat de tijd snel gaat blijkt wel daar Winifred alweer 22 jaar het atelier en snuisterijenwinkeltje runt op de dijk. Zij brengt die verleden tijd weer een beetje dichterbij. Aan de ingekraste namen en initialen in de IJsselsteentjes van de wagenschuur is duidelijk te zien dat dit een behoorlijke hangplek geweest is. Wat is er nou mooier dan rond te hangen bij het voetveer naar Capelle aan den IJssel en ook nog een kruidenier om de hoek te hebben waar je wat lekkers kan kopen?

 

Oudste huis
Maar niet alleen het winkeltje van Winifred is thans een bezoekje waard. Als je daar toch bent, kijk dan eens goed om je heen. Zie de reusachtige boerderij van Heeck.
Zoek verscholen achter nummer 208 het oudste huis van Krimpen aan den IJssel. Werp een blik in de Kokerstraat en op het Veerpad. Zie de steen die aangeeft hoe hoog het water was in 1953 (Veerpad nummer 8) en vergelijk dat met de hoogte van de dijk nu! Breng eens een bezoek aan een heel oud stukje Krimpen aan den IJssel.

 

Hans van Embden.